Ex Machina

file_124561_0_exmachinaposterlarge

Ex machina

વર્લ્ડની સૌથી મોટી આઇ.ટી. કમ્પની તેના અસંખ્ય કોડર/પ્રોગ્રામર માથી ધી બેસ્ટ કોડરની પસંદગી કરે છે અને તે ભાઈનું બમ્પર પ્રાઇજ છે: કમ્પનીના સી.ઇ.ઓ. ની મલિકીના એક્ષ્ક્લુસીવ ટાપુ પર વેકેશન. પણ ઢેન.. ટેણા .. … કહની મે ટ્વીસ્ટ! ત્યા પહોંચીને ખબર પડે છે કે આ આઇલેન્ડ કોઇ હોલિડે સ્પોટ નથી પણ એક અત્યંત આધુનિક લેબોરેટરી છે, જ્યા તેણે એક વિચિત્ર એક્ષ્પીરીમેંટ મા ભાગ લેવો પડશે, અને એક રોબોટ સાથે દિવસો કાઢવા પડ્શે. એ રોબોટ ફીમેલ છે!

આ સ્ટોરી છે નવી આવનારી હોલીવુડ ફિલ્મ ‘એક્સ મશીના’. પણ આ શબ્દો છે એ ઓબ્વિઅસલી અંગ્રેજી ભાષાના નથી એ વાચીને ખબર પડી જાય. ઓરીજીનલ શબ્દ સમુહ છે : Deus ex machina જે ગ્રિક ભાષામાંથી લેટીન અને ત્યાંથી અંગ્રેજીમા આવ્યો. અર્થ : God from the machine. જેનો અર્થ ઇવોલ્વ થઈને ‘plot device’ તરીકે પ્રચલીત થયો.

ગ્રીક ટ્રેજેડી પરથી આવેલ આ ટર્મનો ઉપયોગ ગ્રીક ફીલોસોફર એરિસ્ટોટલે કરેલો ક્રેન/મશીન માટે. જે ક્રેન(machina) નો ઉપ્યોગ નાટક વખતે કોઇ જાદુઇ પરિસ્થિતિમાં કેરેક્ટરને હવામાથી સ્ટેજ પર ઉતારવા માટે થતો, જેમ કે ગુંડાઓ વચ્ચે ઘેરાયેલી હીરોઇનને બચાવા હીરો અચાનક જ ઉપરથી ઉડીને પડે તે.

સ્ટોરીને જાદુઇ રીતે આગળ ફોરવાર્ડ કરતા આ ડીવાઇસ આજ કાલ પણ જોવા મળે છે. પણ હવે તેને ફીલ્મના ઇલ્લોજીકલ, માઈંડ્લેસ, ઇમ્પોસીબલ ટ્વીસ્ટ તરીકે હસી કઢાય છે. બોલીવુડની ફિલ્મોમા છ – છ ગોળી ખાઇને પડેલો હીરો ક્લાઇમેક્સમાં વિક્રમ રાજાના વેતાળની જેમ ઉભો થઈને કહે કે અભી હમ જીંદા હે, એને જ કહેવાય deus ex machina.

સાઉથની મોટા ભાગની ફિલ્મો આ deus ex machina પર જ ચાલે છે. પણ બોલીવુડ હવેતો તેનુ માથુ ભાંગે એવા એવા ex machina ફિલ્મોમા મુકતા અચકાતુ નથી.

Rajnikant is also the most prominant example of deus ex machina!

Pandora’s box

Pandora’s Box
સચીનની ઓટોબાયોગ્રાફી રીલીઝ થતા જ અખબારોએ લખ્યુ કે
પેંડોરાનું બોક્સ છે આ બૂક.
પશ્ચીમ બંગાળના બુર્દવા નગરમાં એક મકાનમાં બ્લાસ્ટ
થતાં આતંકવાદીઓ નું છૂપું સ્થાન પકડાયું અને બંગાળ સરકાર
પર પેંડોરાનું બોક્સ ખુલી ગયું. એન.આઈ.એ. ચીફ અને
ભારતના ચીફ સીક્યોરીટી એડવાઈઝર અજીત દોવલ ખુદ
ત્યાં દોડી ગયાં. એકતા કપૂરની સીરીયલ્સમાં રહેલ
પાત્રો હાલતા પેંડોરાના બોક્સ ખોલી નાખે.
પેંડોરાનું બોક્સ એટલે એવી મુસીબત જે અજાણતાં જ
આપડી પર આવી પડે અને તેમાં આપડે હેલ્પલેસ થઇ જઇએ.
પેંડોરાનું બોક્સ એ ગ્રીક દંતકથા છે .પ્રોમેથ્યુસ
નામના પ્રૃથ્વિવાસીએ સ્વર્ગમાંથી આગ
ચોરી પ્રૃથ્વીવાસીઓને લાવી આપી અને ઝ્યુસ (સુપ્રીમ ગોડ)
બદલો લેવા દુનિયાની પ્રથમ સ્ત્રીનું સર્જન કર્યું!
પેડોરાના લગ્ન પ્રોમેથ્યુસના ભાઇ સાથે કરાવ્યા અને
ગીફ્ટમાં એક પીથોસ (બોક્સ માટેનો ગ્રીક શબ્દ)આપ્યું જેને
ખોલવાની સખ્ત મનાઈ ફરમાવી. પણ કૂતુહલ વશ ખોલી નાખે
છે અને પ્રૃથ્વિ પર ‘સેવન ડેડલી સીન્સ’ ફેલાઈ ગયા.
ત્યા સુધી માનવો દોષમુક્ત હતા! પણ પેંડોરા આઠમાં ડેમનને
પૂરી દેવા સફળ રહી. જેનું નામ હતું સ્પીરીટ ઓફ હોપ, અંતે
સેવન ડેમન્સ થી બચવા હોપને પણ મુક્ત કરાય છે.
આપડે પણ હોપ રાખીએ કે ક્રિકેટથી રાજકારણ દૂર થઇ જાય
અને બંગાળના આતંકીઓ પકડાઇ જાય.

YOLO

YOLO
કાલે તમારી સાથે શું થવાનું છે તેની જયોતિષી કે તમને ખબર નથી એ વાત પાકકી. તો આજ, અત્યારે જીવી લો.આ જ વિચારસરણી એટલે YOLO: You Only Live Once. (’70s ના દાયકાની હીપ્પી વિચારસરણી નું નવુ રુપ)  પશ્ચિમના ટીનએજર્સના દિમાગ માં આ વિચારસરણી એ તેનુ સ્થાન જમાવી લીધુ છે. આ યોલો જનરેશન ભવિષ્યનું વિચારીને વર્તમાન નથી બગાડતી. આપડી ફિલ્મોમાં પણ યોલો આઇડિયાઝ દેખાઇ રહ્યા છે (પશ્ચિમ ના પ્રભાવ માં આવીને) . ‘જિન્દગી ના મીલેગી દોબારા ‘ એટલે યોલો.  ‘યે જવાની હૈ દિવાની ‘ માં રણબીર કપૂરનું કેરેકટર એટલે યોલો નુ પ્રતિક.
પણ જેમ દેવ હોય ત્યાં દાનવ હોય જ. એમ કોઇ આઇડિયા નો એન્ટિ આઈડિયા હોય જ. અહીંયા એ છે YODO (પુરુ નામ તમે સમજી શકો).

First Blood

First Blood

વિશ્વનાથન આનંદ અને મેગ્નસ કાર્લસન વચ્ચેની વર્લ્ડ ચેસ ચેમ્પિયનશિપ ની પહેલી ગેમમાં જ કાર્લસન જીતી જતા જ હેડલાઇન હતી કે ‘કાર્લસન ડ્રોવ્ઝ ફર્સ્ટ બ્લડ’.

ફર્સ્ટ બ્લડ એટલે વિરોધી પર પહેલો ઘા કરી દેવો. બોક્સીંગની રમત પરથી આ શબ્દસમુહ આવેલો છે તેવુ સ્કોલર્સનું માનવુ છે.

‘ટુ ડ્રો ફર્સ્ટ બ્લડ’ કે ‘ટુ ડ્રાઇવ ફ્રર્સ્ટ બ્લડ’ આજના કોમ્પીટીશન ના જમાનામાં બધે જોવી મળી જાય. ચર્ચા હોય ક્ રીયાલીટી શો, વેપારની હરીફાઈ કે પાડોશી દેશ સાથેની સ્પર્ધા,  બેય બાજૂના લોકો ફર્સ્ટ બ્લડ માટે પ્યાસા હોય છે.

કટાક્ષ કે કટુ શબ્દો બોલી કોઇની લાગણીઓના ભૂક્કા બોલાવીએ તે પણ ફર્સ્ટ બ્લડનો પ્રકોપ. શિક્ષક કે પ્રોફેસર ક્લાસની વચ્ચે ઇજ્જતનો ફાલુદો કરીદે તે પણ ફર્સ્ટ બ્લડ.  પ્રેમી -પ્રેમીકા કે પતિ-પત્ની વચ્ચે ના ઝઘડા પછી બન્ને પાર્ટી એવુ સાબિત કરવા મથે કે ફર્સ્ટ બ્લડ  સામેના પક્ષે વહાવ્યુ એટલે આ મહાભારત (કે પછી એકતા કપૂરની સીરીયલ્સ)  શરુ થયું!

ભારત – પાકિસ્તાન બોર્ડર પર સીમા ઉલ્લંઘન કરી પાકિસ્તાને ફર્સ્ટ બ્લડ  તો કાઢ્યું પણઆપડી  આર્મીને છૂટો હાથ મળતા જ પૂર્ણાહુતિ આપડે કરી. જો વન મેન આર્મી ટાઇપ હોલિવૂડ ફિલ્મોનો શોખ હોય તો સિલ્વેસ્ટર સ્ટેલોનની૧૯૮૨ માં બનેલી  ‘ફર્સ્ટ બ્લડ’ફિલ્મ જોવા જેવી ખરી.

પહેલો ઘા પરમેશ્વર નો.